Różanecznik kosmaty, różanecznik owłosiony (Rhododendron hirsutum L.) – gatunek roślin z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). W srodowisku naturalnym rośnie tylko w Alpach. W Polsce jest uprawiany, obok wielu innych gatunków różaneczników, jako roślina ozdobna. Przez ogrodników zaliczany jest do grupy różaneczników karłowych.

Charakterystyka

Pokrój
Niski krzew, o wysokości 30 – 60 cm. Ma bardzo zwarty pokrój. Rośnie powoli. Starsze rośliny mają szerokość większą niż wysokość.
Liście
Gatunek o liściach zimozielonych, które bardzo gęsto wyrastają na pędach. Na eliptycznych, drobnych liściach występują niezbyt liczne, długie włoski.
Kwiaty
Na szczytach pędów wyrastają niezbyt duże kwiaty (2 – 2,5 cm), ale bardzo liczne. Kwitnie niezwykle obficie, tak, że kwiaty całkowicie pokrywają krzew. Właściwy gatunek ma kwiaty pomarańczowoczerwone lub czerwone. U różnych odmian ozdobnych kwiaty mają kolor od białego do błękitnofioletowego. Kwitnie na przełomie maja i kwietnia.
Siedlisko
Naturalnym środowiskiem tego różanecznika są góry, gdzie występuje na górnej granicy lasów i na halach alpejskich. Wchodzi w skład zespołu roślinnego Mugo-Rhododenretum hirsuti – zarośla z różanecznikiem kosmatym.

Uprawa

Odmiany uprawiane w ogrodach potrzebują żyznej, próchnicznej i stale wilgotnej gleby. W odróznieniu od innych gatunków różaneczników nie musi mieć kwaśnej gleby. Ma dużą tolerancję na odczyn gleby – toleruje pH 3,6 – 6. Ma zwartą bryłę korzeniową, stąd też dobrze znosi przesadzanie. Jest odporny na mróz. Najlepiej rośnie na słonecznym lub półcienistym stanowisku. Oprócz typowego gatunku uprawiane są mieszańce z innymi gatunkami różanecznika.
Szkodniki, choroby i ich zwalczanie

* fytoftoroza różanecznika – liście brązowieją, obumierają i zwijają się. Zaatakowane rośliny należy spalić, a rosnące w pobliżu różaneczniki podlewać preparatem Sadofan lub Aliette.
* kibitnik azaliaczek (Catotilia azaleella) – szkodnik wygryzający liście z dolnej strony, lub powodujący ich minowanie. Zwalcza się go łatwo środkami owadobójczymi.
* mączlik różanecznikowy – liście są lepkie i żółkną. Przyczyną jest owad, którego larwy żerując na dolnej powierzchni liścia wydzielają lepką spadź. Zwalcza się je poprzez dwukrotne opryskiwanie preparatem przędziorkobójczymi
* nekroza różanecznika – choroba spowodowana przez grzyby. Na liściach powstają jasnobrązowe plamy, które stopniowo rozprzestrzeniają się po całej roślinie. Porażone liście należy spalić, a całą roślinę opryskać dwukrotnie (co 2 tygodnie) preparatem Topsin lub Dithane.
* zaraza wierzchołkowa pędów– spowodowana jest przez grzyb Phytophthora ramorum. Najpierw zaczynają brunatnieć wierzchołki pędów, potem choroba rozszerza się w dół, powoduje opadanie liści i obumieranie rośliny. Zwalczanie polega na wycinaniu porażonych liści i pędów, a następnie opryskiwaniu całej rośliny preparatem grzybobójczym.